In deze paragraaf gaat het over het onderhoud van kapitaalgoederen die eigendom zijn van de gemeente. Kapitaalgoederen zijn onderdelen van de openbare ruimte (zoals wegen, verlichting en riolering) en gebouwen (zoals sporthallen of buurthuizen) waarvoor de gemeente langdurig investeert. Het doel van het onderhoud is om deze kapitaalgoederen goed in stand te houden, ook op de lange termijn.
Voor het onderhoud gebruikt de gemeente beheerplannen. In deze plannen staat wat er wanneer moet gebeuren en hoeveel dat kost. Om te zorgen dat de jaarlijkse kosten niet te veel schommelen, gebruikt de gemeente vaak een voorziening. Dit is een gereserveerd bedrag dat over meerdere jaren wordt gespreid.
In deze paragraaf geven we een overzicht van de bestaande en geplande beheerplannen. Ook laten we zien wat de financiële gevolgen zijn en hoe deze zijn verwerkt in de begroting en de jaarrekening.
Het uitgangspunt is dat er genoeg geld beschikbaar is in de voorzieningen. Zo willen we voorkomen dat er in de toekomst achterstallig onderhoud ontstaat of dat waardevolle bezittingen verloren gaan.
3.4.1 Wegen, water en openbare verlichting
Wegenonderhoud
Het beheer en onderhoud van de wegen voeren we uit op basis van het vastgestelde wegenbeheerplan. Door middel van planmatig onderhoud en vervangingen houden wij het wegennet veilig, toegankelijk en kwalitatief op niveau. Hiervoor beschikken wij over een dynamische meerjarenplanning waarin onderhouds- en vervangingsprojecten tot 2040 zijn opgenomen. We actualiseren deze planning periodiek op basis van inspecties, technische staat, ontwikkelingen in de openbare ruimte en actuele investeringsopgaven. Waar mogelijk en noodzakelijk worden werkzaamheden gecombineerd met rioolvervanging, groen, verkeer en andere projecten, zodat we overlast beperken en middelen efficiënt inzetten. Daarnaast worden aanpassingen vanuit het mobiliteitsplan meegenomen bij de voorbereiding en uitvoering van onderhoudsprojecten.
Openbare Verlichting
De openbare verlichting verkeert over het algemeen in goede staat. In de komende jaren zetten wij de vervanging van verouderde armaturen en masten voort, waarbij LED-verlichting de standaard is. Hiermee verbeteren wij de duurzaamheid, betrouwbaarheid en energiezuinigheid van het verlichtingsnetwerk. Vervangingen worden zoveel mogelijk gecombineerd met werkzaamheden van andere disciplines volgens het principe 'werk met werk maken'. Op deze wijze houden wij het verlichtingsareaal veilig en toekomstbestendig en beperken wij onderhouds- en energiekosten.
Watergangen, vijvers en duikers
De gemeente Scherpenzeel zet zich actief in voor het beheer en onderhoud van de watergangen, duikers en vijvers. Uitgangspunt hierbij vormen het ‘Waterplan 2025' en de schouwkaart van het waterschap. Samen met het waterschap Vallei en Veluwe zorgen we zo voor de waterinfrastructuur binnen zowel de bebouwde kom als het buitengebied.
Grondwater
Om de gemeentelijke zorgplicht voor grondwater adequaat te waarborgen, is continue monitoring van de grondwaterstanden essentieel. Binnen de bebouwde kom van Scherpenzeel beschikken wij over een uitgebreid grondwatermeetnet bestaande uit 32 meetpunten. Het onderhoud en beheer van dit meetnet worden uitgevoerd in samenwerking met het Platform Water Vallei en Eem, waarin ook het waterschap en andere gemeenten participeren.
Financieel
Hieronder staan de budgetten voor onderhoud en de kapitaallasten weergegeven.
Voor wegen is een bestemmingsreserve aanwezig, deze is ter dekking van de kapitaallasten wegen. De andere kapitaallasten en het onderhoud dekken we uit de exploitatie.
In bijlage 5.1 en 5.2 staan de investeringen opgenomen.
2.1 Verkeer en vervoer | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 |
|---|---|---|---|---|
Onderhoud wegen | -374.240 | -374.240 | -374.240 | -374.240 |
Onderhoud openbare verlichting | -80.966 | -80.966 | -80.966 | -80.966 |
Straatvegen | -96.237 | -96.237 | -96.237 | -96.237 |
Onderhoud watergangen, bruggen en duikers | -88.758 | -88.758 | -88.758 | -88.758 |
Kapitaallasten wegen | -227.319 | -375.702 | -437.843 | -396.866 |
Kapitaallasten openbare verlichting | -38.100 | -38.100 | -38.100 | -41.800 |
Kapitaallasten straatmeubilair en verkeersborden | -455 | -2.000 | -2.000 | -2.000 |
-906.075 | -1.056.003 | -1.118.144 | -1.080.867 | |
. | ||||
Stand bestemminsgreserve op 1 januari | 640.961 | 685.560 | 580.231 | 412.761 |
Dotatie | 310.473 | 310.473 | 310.473 | 310.473 |
Onttrekking | -265.874 | -415.802 | -477.943 | -440.666 |
Stand bestemminsgreserve op 31 december | 685.560 | 580.231 | 412.761 | 282.568 |
3.4.2 Groen, sportvelden en speelplaatsen
Het aanpassen, vervangen en renoveren van plantsoenen combineren wij met de aanplant van bomen. Deze werkwijze beperkt overlast voor onze inwoners en is efficiënt. Zo continueren wij de huidige inrichtingskwaliteit. Voor onkruidbestrijding van kwetsbare groentypen, zoals bodembedekkers, vaste planten, sierheesters, rozen en hagen hanteren wij A-niveau. Tijdens piekmomenten huren we personeel in. Hiermee proberen we kapitaalvernietiging door gebrekkig onderhoud (bijvoorbeeld vergrassing van sierheesters) te vermijden. Bij (her)inrichting houden we zoveel mogelijk rekening met de beheersbaarheid. Het gebrek aan uitvoerend personeel (met een afstand tot de Arbeidsmarkt) zorgt voor uitdagingen in het onderhoud. Daarnaast groeit het areaal. We hebben daarom onderzocht hoe we dit aan kunnen pakken. We moeten de komende jaren investeren om in totaal 3,5 SW Fte aan te trekken.
Bomen
De komende 25 jaar dienen, afhankelijk van de groeiontwikkeling, diverse oude lanen verjongd te worden. Door jaarlijkse boomplantplannen wordt hier uitvoering aan gegeven. Deze plannen worden in eigen beheer ontwikkeld en aanbesteed. De aanplant van toekomstig waardevolle bomen dekken wij uit de voorziening bomen.
Vervangingsinvesteringen worden gebaseerd op de jaarlijkse wijkschouw, uitgevoerd door de eigen boombeheerder. Elk jaar inspecteren wij de bomen op veiligheid en actuele snoeibehoefte. Deze inspecties vormen de basis voor het jaarlijkse snoeiplan. Dagelijks en jaarlijks boombeheer wordt gefinancierd uit de exploitatie. Weersextremen leiden tot meer dynamiek in het beheer en vergt meer aandacht voor Boomveiligheid. Van belang is het huidige beleid van diversificatie in boomsoorten en klimaatbestendige soorten voort te zetten en te intensiveren.
Sportvelden De Bree
Het huidige MJOP buitensportaccommodaties loopt van 2021 tot en met 2026. De meerjarenvoorziening kijkt naar de actuele onderhoudstoestand en toekomstige vervangingsinvesteringen zodat budget afgestemd is op de behoefte. We zien dat de huidige voorziening (gebaseerd op de MJOP, opgesteld in 2020) niet toereikend is om het huidige sportpark in zijn huidige staat te houden. In 2027 zal gewerkt worden met een nieuw MJOP voor de jaren 2027-2030, dan kan de voorziening weer afgestemd worden op de werkelijkheid. Voor dagelijks onderhoud van de voetbal- en hockeyvelden is in 2027 voldoende budget beschikbaar. Dit wordt gefinancierd uit de exploitatie.
Speelplaatsen
De gemeente heeft in 2027 dertig speelplaatsen. Op basis van jaarlijkse veiligheid- en onderhoudsinspecties investeren we in het vervangen en onderhouden van speeltoestellen en speelondergronden. Het speeltuinenbeheer en de vervangingsinvesteringen worden gefinancierd uit de exploitatie. Het dagelijks onderhoud van het Cruyff-Court wordt gedekt uit het budget voor speelplaatsen. Vervanging zal in de toekomst met een krediet gefinancierd worden. Het Bikepark wordt onderhouden door toerclub het Scherpewoud. De gemeente is als eigenaar van het terrein eindverantwoordelijk.
Plantsoenen
De huidige beheerkwaliteitsniveaus van de plantsoenen blijven gehandhaafd. Het dagelijks groenbeheer wordt uitgevoerd door de eigen Groendienst in het kader van de Participatiewet. In de tabel staan de verschillende beheerkwaliteitsniveaus (Conform CROW) per groentype weergegeven.
Tabel Beheerkwaliteitsniveaus per groentype (CROW)
Groentype (plantsoenen) | Kwaliteitsniveau |
|---|---|
Zwerfafvalbeheersing | B |
Boomspiegels (onkruid) | A |
Bosplantsoen (onkruid) | C |
Bosplantsoen (randen snoei) | A |
Bosplantsoen (overige snoei) | Frequentie: eens per 3 jaar |
Bodembedekkers en vaste planten (onkruid) | A |
Bodembedekkers en vaste planten (randen snoei) | A |
Bodembedekkers en vaste planten (overige snoei) | B |
Sierheesters (onkruid) | A |
Sierheesters (randen snoei) | A |
Sierheesters (overige snoei) | B |
Rozen (onkruid) | A |
Rozen (snoei) | B |
Hagen (onkruid) | A |
Hagen (snoei) | Frequentie: 3 keer per jaar |
Gazon maaien | B |
Areaaluitbreidingen
In 2026 is het onderhoud van de wijk Akkerwinde overgedragen aan de gemeentelijke Groendienst, het personeelsbestand is (nog) niet meegegroeid waardoor de kwaliteit van het werk onder druk staat. De focus zal in 2027 liggen op de voorbereiding van het werven van geschikt personeel. Vanaf 2028 komt het onderhoud van de uitbreiding Begraafplaats Lambalgen bij de Groendienst. Vanaf 2029 komt fase 1 van De Nieuwe Koepel in het onderhoud bij de gemeente Scherpenzeel. Het beschikbare budget voor uitbreiding van de groendienst zal daarin gelijke tred moeten houden.
Financieel
Hieronder staan de budgetten voor onderhoud en de kapitaallasten weergegeven.
Voor bomen is een voorziening aanwezig. Voor het sportpark De Bree is ook
een voorziening aanwezig, maar omdat de voorziening zowel gaat over de accommodatie als de velden, is de voorziening opgenomen onder het kopje huisvesting.
5.7 Groen/speelplaatsen | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 |
|---|---|---|---|---|
Onderhoud plantsoenen/groen | -81.653 | -81.653 | -81.653 | -81.653 |
Onderhoud afrasteringen en beschoeiingen | -10.654 | -10.654 | -10.654 | -10.654 |
Overig beheer Groen | -264.710 | -264.710 | -329.710 | -329.710 |
Onderhoud speelplaatsen | -72.977 | -72.977 | -72.977 | -72.977 |
Kapitaallasten | -12.964 | -12.692 | -12.692 | -12.692 |
-442.958 | -442.686 | -507.686 | -507.686 | |
. | ||||
Stand voorziening Bomen op 1 januari | 60.119 | 82.619 | 105.119 | 127.619 |
Mutatie | 22.500 | 22.500 | 22.500 | 22.500 |
Stand voorziening Bomen 31 december | 82.619 | 105.119 | 127.619 | 150.119 |
3.4.3 Begraafplaatsen
In onderstaande tabel staan de actuele kwaliteitsniveaus. Voor de renovatie van asfaltverhardingen en gebouwen is geen budget beschikbaar. Vanwege de beperkte omvang is geen aparte voorziening gecreëerd. Zodra renovatie of vervanging aan de orde is, voeren wij een bedrag op in de Kadernota. Het reguliere (groen)beheer van de begraafplaatsen wordt gefinancierd uit de exploitatie. In 2025 is de gehele begraafplaats opnieuw geasfalteerd. Pas in 2040 zal opnieuw geasfalteerd moeten worden.
Groentype (begraafplaatsen) | Kwaliteitsniveau |
|---|---|
Bosplantsoen (onkruid) | C |
Overige groentypen (onkruid) | A |
Gazon maaien | A |
Uitbreiding begraafplaatsen
Inmiddels is de uitbreiding van begraafplaats Lambalgen in gebruik genomen. Het onderhoud van de uitbreiding ligt tot en met 31 december 2027 bij de aannemer die de uitbreiding heeft gerealiseerd. De extra onderhoudskosten (areaaluitbreiding) van deze uitbreiding zijn al structureel meegenomen in de begroting.
Financieel
Hieronder staan de budgetten voor onderhoud en de kapitaallasten weergegeven.
Er is geen voorziening of bestemmingsreserve aanwezig. Budgetten worden gefinancierd uit de exploitatie.
7.5 Begraafplaatsen | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 |
|---|---|---|---|---|
Onderhoud | -126.112 | -126.112 | -126.112 | -126.112 |
Kapitaallasten | -45.231 | -45.231 | -45.231 | -45.231 |
-171.343 | -171.343 | -171.343 | -171.343 |
3.4.4 Riolering
Een doelmatig functionerend rioleringsstelsel is van essentieel belang voor de waarborging van een betrouwbare afvoer van (afval)water en het voorkomen van wateroverlast en daaruit voortvloeiende schade in de openbare ruimte.
We zijn momenteel bezig met de aanbesteding van een raamovereenkomst voor het reinigen en inspecteren van de riolering voor ons en de gemeente Woudenberg.
Waterteam zuiveringskring Woudenberg (WT)
Al jaren werkt de gemeente Scherpenzeel naar tevredenheid samen met de gemeente Woudenberg en het Waterschap Vallei en Veluwe aan een efficiënt en toekomstbestendig beheer van de (afval)waterketen. Deze samenwerking is georganiseerd binnen het Waterteam (WT) ‘Zuiveringskring Woudenberg’.
Platform Water Vallei en Eem
De gemeente neemt op regionaal niveau deel aan het ‘Platform Water Vallei en Eem’, waarin zij samenwerkt met andere gemeenten uit de regio. Op basis van een vastgesteld jaarplan worden binnen deze samenwerking jaarlijks een aantal onderhoudsactiviteiten uitgevoerd. Deze activiteiten zijn afgestemd op de in het Gemeentelijk Waterplan (GWP) benoemde investerings- en onderhoudsprojecten en maatregelen. De kosten voor de uitvoering van werkzaamheden door het Waterteam en het Platform Water worden gedekt uit het GWP.
Financieel
Hieronder staan de budgetten voor onderhoud en de kapitaallasten weergegeven.
Verschillen tussen de baten uit rioolheffing en de gerealiseerde lasten worden ten gunste of ten laste van de voorziening gebracht.
In bijlagen 5.1 en 5.2 staat een overzicht van de investeringen.
7.2 Riolering | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 |
|---|---|---|---|---|
Onderhoud | -143.089 | -143.089 | -143.089 | -143.089 |
Kapitaallasten | -195.618 | -251.320 | -257.798 | -287.670 |
-338.707 | -394.409 | -400.887 | -430.759 | |
. | ||||
Stand voorziening op 1 januari | 5.717.075 | 5.317.589 | 5.437.564 | 5.437.564 |
Mutatie | -399.486 | 119.975 | 0 | 0 |
Stand voorziening 31 december | 5.317.589 | 5.437.564 | 5.437.564 | 5.437.564 |
3.4.5 Gebouwen
Gebouwen
Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan het ontwerp van het vernieuwde Kulturhus De Breehoek. Aansluitend op de verhuizing zal er een beslissing worden genomen over de huidige locaties van De Buitenplaats en De Villa.
Onderhoudscontracten
Voor de gemeentelijke panden zijn de onderhoudscontracten bekeken voor alle gemeentelijke panden waar wij onderhoudsplichtig zijn. Waar nodig worden deze afgesloten, aangescherpt of opgezegd. Dit geldt voor Buitenplaats, De Villa, Gemeentewerf, de sportaccommodaties en de monumentale panden. Hieruit volgen rapportages en NEN-condities. Dit project wordt in 2026 afgerond. Aansluitend worden de meerjarige onderhoudsplannen geactualiseerd in 2027. Het aanscherpen van contracten is een continu proces.
Verduurzaming Gemeentewerf
In 2026 is de subsidie Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed (DUMAVA) voor de verduurzaming van de Gemeentewerf ontvangen. Met deze subsidie kunnen we de gemeentewerf gaan verduurzamen met warmtepomp, zonnepanelen en isolatie. De werkzaamheden worden zo snel als mogelijk in gang gezet. Vereiste van de subsidie is dat de werkzaamheden binnen 24 maanden na subsidieverlening zijn voltooid.
Financieel
Hieronder staan de budgetten voor onderhoud en de kapitaallasten weergegeven.
Detailgegevens van de bestemmingsreserves gebouwen en voorzieningen zijn opgenomen in hoofdstuk 5.3.
Huisvesting | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 |
|---|---|---|---|---|
Onderhoud gemeentelijke huisvesting | -26.585 | -26.585 | -26.585 | -14.458 |
Onderhoud werkplaats | -4.457 | -4.457 | -4.457 | -4.457 |
Onderhoud sportpark De Bree | -106.038 | -106.038 | -106.038 | -106.038 |
Kapitaallasten gemeentelijke huisvesting | -181.044 | -158.137 | -365.694 | -421.541 |
Kapitaallasten raadzaal | 0 | 0 | -32.500 | -32.500 |
Kapitaallasten werkplaats | -7.000 | -7.000 | -7.000 | -7.000 |
Kapitaallasten brandweerkazerne | -12.408 | -9.737 | -1.595 | -1.595 |
Kapitaallasten onderwijsgebouwen | -267.267 | -382.300 | -382.148 | -313.284 |
Kapitaallasten Cruijffcourt | -6.500 | -6.500 | -6.500 | -6.500 |
Kapitaallasten sportpark De Bree | -83.486 | -82.329 | -78.955 | -78.955 |
Kapitaallasten zwembad 't Willaer | -22.137 | -22.137 | -22.137 | -22.137 |
Kapitaallasten toren N.H.-kerk | -1.635 | -1.635 | -1.635 | -1.635 |
-718.557 | -806.855 | -1.035.244 | -1.010.100 | |
. | ||||
Stand bestemminsgreserves op 1 januari | 6.259.298 | 5.705.364 | 8.210.461 | 7.329.027 |
Dotatie | 0 | 3.150.000 | 0 | 0 |
Onttrekking | -553.934 | -644.903 | -881.434 | -868.417 |
Stand bestemminsgreserves op 31 december | 5.705.364 | 8.210.461 | 7.329.027 | 6.460.610 |
. | ||||
Stand voorzieningen op 1 januari | 942.197 | 1.111.941 | 1.281.685 | 1.422.591 |
Mutatie | 169.744 | 169.744 | 140.906 | 161.744 |
Stand voorzieningen 31 december | 1.111.941 | 1.281.685 | 1.422.591 | 1.584.335 |
3.4.6 Overzicht beheerplannen, planperiodes en financieringswijze
Kapitaalgoed | Naam plan | Plan-periode | Looptijd | Vastgesteld door Raad/B&W | Actueel (ja/ nee) | Achterstallig onderh (ja/nee) | Financieel |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Wegen | Beheerplan wegen | 2027-2031 | 5 | nog niet vastgesteld | Ja | Nee | Expl & reserve |
Civieltechnische kunstwerken | n.v.t. | ||||||
Riolering | Waterplan 2024-2029 | 2024-2029 | 5 | 10-12-2024 | Ja | Nee | Expl & voorziening |
Water | Baggerplan | 2022-2023 | 2 | Ja | Nee | Exploitatie | |
Water | Grondwaterbeleidplan | onb.tijd | onbepaalde tijd | 4-6-2024 | Ja | Nee | Exploitatie |
Groen (plantsoen en begraafplaatsen) | 2008 (jaarl. update) | onbepaalde tijd | 1-7-2007 | Ja | Nee | Exploitatie | |
Groen (bomen) | Bomenstructuurplan | 2016-2041 | 25 jaar | 7-4-2016 | Ja | Nee | Expl & voorziening |
Gebouwen | Gemeentelijke gebouwen | 2020-2024 | 5 | 26-5-2020 | Ja | Nee | Expl & voorziening |
Verlichting | Beheerplan openbare verlichting | 2020-2024 | 5 | Ja | Nee | Exploitatie | |
Speelgelegenheden | Speelplaatsenbeleid | 2015-2018 | 3 | 26-11-2015 | Ja | Nee | Exploitatie |
Sportaccommodaties/-velden | MJOP 2026-2030 | 2026-2030 | 5 | nog niet vastgesteld | Ja | Nee | Expl & voorziening |
Het beheerplan wegen en het MJOP voor sport worden eind 2026 vastgesteld. Het Speelplaatsenbeleid wordt nog conform plan uitgevoerd en kan als actueel worden beschouwd. De situatie is niet wezenlijk veranderd en in nieuwe woonwijken wordt het beleid uit 2015 nog gevolgd. In de praktijk werkt dit goed.
